पूर्णपुष्टि, असोज ११ ।
उदयपुर सिमेन्ट उद्योग, जलजलेले लकडाउनसंगै कामबाट विदा दिएका मजदुरहरुले पुनः नियुक्तिको माग राख्दै आन्दालित बनेका छन् । गत २ देखि ८ गतेसम्म उद्योगको गेटमा धर्ना बसेका उनीहरुले आज विभिन्न माग राख्दै उद्योग अगाडी नाराजुलुस गरे । मजदुरहरुलाई काममा लगाउनु पर्ने, मजदुर ल्याउनेमा ठेकेदारी प्रथाको अन्त्य गर्नुपर्ने र उद्योग घाटामा जानुको कारण छानविन गर्नुपर्ने माग राखेका छन् । उनीहरुको आन्दोलनमा नागरिक समाज तथा उद्योगको प्रदुर्षण क्षेत्रका नागरिकहरुले पनि एकता जनाएका छन् ।
लकडाउनपछि काममा लगाउने भनेको उद्योगले छ महिना वित्दा पनि काम नदिए पछि खान लाउन समस्या परेको भन्दै मजदुरहरुले पुनः काममा राख्न माग गरेका छन् । “हामी उद्योगकै लागि खटिरहेको मान्छे, लकडाउनको निहु पारेर उद्योगले विदा गर्यो । छ महिना वित्यो, फेरी काममा राख्न उद्योग तयार छैन” मजदुर विष्णु खड्काले भन्नुभयो “रोजीरोटी हराएसंगै हामीलाई परिवारको पेट भर्न समस्या परेको छं ।” उद्योगले १ सय ३ जना मजदुरलाई गतवर्षको चैत ११ गते लकडाउन सुरु भएकै दिनदेखि विदा गरेको थियो । बरिष्ठ मेकानिकलदेखि प्राविधिक सहयोगीसम्म विभिन्न पदका ती सबै मजदुरहरु उद्योगसंगको सम्झौतामा कस्तुरी सर्भिसेज प्रा.लि. अनामनगर काठमाडौंले उपलब्ध गराएको थियो । जनशक्ति आपूर्तीकर्ता सो कम्पनीले २०७५ चैत १३ गते उद्योगसंग २ वर्षका लागि सम्झौता गरी २०७६ वैसाख १ देखि मजदुरहरु काममा खटिएका थिए । ती सबै मजदुरहरुले पुनः नियुक्तीको माग राख्दै आन्दोल गरिरहेका छन् । 
लकडाउनका कारण उद्योग राम्ररी नचलेको र धरासायी बनेको भन्दै उद्योगले पुन काममा लिन मानेको छैन । लकडाउन पछि उद्योग त्यति नचलेकाले हाल मजदुर राख्न आवश्यक नदेखिएको र उद्योगको आर्थिक अवस्था खस्केकाले पनि मजदुर राखेर ब्याय भार बढाउन नचाहेको उद्योगका निमित्त महाप्रवन्धक नवलकिशोर साहले बताउनुभयो । उद्योग राम्ररी चलेपछि के, कति मजदुर आवश्यक पर्छ, सोही बमोजिम मजदुर माग गरिने उहाँले बताउनुभयो ।
ठेकेदार कम्पनीलाई श्रमशोषणको आरोप
मजदुरहरुले जनशक्ति आपूर्तीकर्ता कम्पनीले आफुहरुको श्रमशोषण गरेको आरोप पनि लगाएका छन् । जनशक्ति आपूर्तीकर्ता कस्तुरी सर्भिसेज प्रा.लीले उद्योगबाट उपलब्ध गराउने पारिश्रमिक भन्दा आधा दिने गरेको बताए । सहयोगी स्तरको मजदुरको नाममा २१ हजार ५ सय मासिक पारिश्रमिक लिने कम्पनीले मजदुरलाई १३ हजारको हाराहारीमा भुक्तानी दिने गरेको र ४१ हजार ५ सय मासिक पारिश्रमिक रहेको बरिष्ट पदका मजदुरको २४ हजारको हाराहारीमा भुक्तानी दिएको उनीहरुको भनाई छ । हालसम्म कम्पनीले पारिश्रमिक उल्लेखित सम्झौता पत्र उपलब्ध नगराउनुका साथै सामाजिक सुरक्षा कोष, दुर्घटना विमा, सञ्चय कोष जस्ता महत्वपूर्ण कागजातहरु उपलब्ध नगराएको बताएका छन् ।
मजदुरहरु यस कुराको विरोधमा सामुहिकरुपमा उत्रिदै मजदुर ठेकेदारी प्रथाको अन्त्यको माग राखेका छन् । साथै हालसम्म कम्पनीले मजदुरबाट गरेको श्रमशोषणको मूल्यांकन गरी क्षतीपूर्ती भर्नुपर्ने माग पनि राखेका छन् ।
जनशक्ति आपूर्ती कम्पनीमार्फत आएका मजदुरहरुको सेवा सुविधाको हकमा सम्पूर्ण जवाफदेहि कम्पनी नै हुने उद्योगले जनाएको छ । यस विषयमा कम्पनी अाधिकारिक ब्यक्तिसंग सम्पर्क गर्दा सम्पर्क हुन सकेन ।
संघर्ष समिति र नागरिक दवाव समुह नै गठन
आज भेला भएका मजदुर तथा नागरिक समाजका ब्यक्तिहरुले माग पुरा नभएसम्म सशक्त आन्दोलन चर्काउने भन्दै संघर्ष समिति तथा दवाव समुह गठन गरेका छन् ।
सन्तोष खड्काको संयोकत्वमा ११ सदस्यीय मजदुर संघर्ष समिति बनेको छ । समितिको सदस्यहरुमा भुमराज राई, भिम तामाङ, तारा परियार, विनय चौधरी, श्रवण कोइराला, अजय चौधरी, धविनन्द चौधरी, विशेष मोची, तेजबहादुर खड्का र दिलिप चौधरी रहेका छन् ।
त्यसैगरी मुकेश राईको संयोजकत्वमा ११ सदस्यीय नागरिक दवाव समुह बनेको छ । दवाव समुहको सदस्यहरुमा शंकर थापा, दिपक राई, सत्रुधन तामाङ, ज्ञान तामाङ, केशब आचार्य, महेश्वर खत्री, देवबहादुर कार्की, दिपककुमार बान्तवा, केशब थुलुङ राई र हरि श्रेष्ठ रहेका छन् ।
वार्ताबाट समस्या समाधान खोजिने
यसैबीच मजदुरहरुले नाराजुलुस सहितको आन्दोलन मच्चाए पछि उद्योग प्रशासन र आन्दोलनरत मजदुर अगुवाहरुसंग केहीबेर उद्योगभित्र छलफल बस्यो । प्रदुर्षण क्षेत्र अन्तर्गत पर्ने त्रियुगा नगरपालिकाको वडा नं. १६, ६ र ५ का वडाध्यक्षहरुसहित बसको दुबै पक्षले छलफलबाटै समस्याको समाधान खोज्ने निचोड निकालेको छ । त्यसका लागि आन्दोलनरत मजदुरहरुको तर्फबाट वार्ताटोली चयनसहित लिखितरुपमा उद्योगलाई आफ्ना मागहरु पेस गर्ने र उद्योगको तर्फबाट पनि वाताटोली तोक्नुपर्ने भएको छ ।यसै अनुरुप मजदुरहरुको तर्फबाट बार्ताटोली चयन भइसकेको छ । आन्दोलनत मजदुरहरुको तर्फबाट बार्ताटोलीका लागि मुकेश राई, सत्रुधन साह, दिपक किराती, शंकर थापा र ज्ञाने तामाङ चयन भएका छन् । उनीहरुले भोली नै उद्योगमा लिखित मागसहितको ज्ञापन पत्र बुझाउनुका साथै मजदुर युनियनहरु, जिल्ला प्रशासन, त्रियुगा नगरपालिकासमेतमा बुझाउने बताएका छन् ।
तस्विरहरू :
