पूर्णपुष्टि, साउन १ । काठमाडौं महानगरपालिकाले भद्रकाली मन्दिर परिसरका राणाकालीन सत्तलहरूलाई नेवारी शैलीमा पुनर्निर्माण गर्ने निर्णय गरेपछि विवाद उत्पन्न भएको छ। महानगरपालिकाका उपमेयर सुनिता डंगोलले २७ असारमा सत्तल पुनर्निर्माणको शिलान्यास गरेकी छन्। महानगरले तुल्सी अम्बुजा जेभीलाई ३६ करोडमा ठेक्का दिएर अहिलेको राणाकालीन सत्तल भत्काउने काम सुरु गरेको छ।
तर यो निर्णयको स्थानीय बासिन्दा, गुठीयारहरु, पुरातत्वविद्, संरक्षण अभियन्ता र पुरातत्व विभागले विरोध गरेका छन्। पुरातत्व विभागले महानगरपालिकाबाट प्रस्ताव भएको नेवारी शैलीमा सत्तल निर्माण गर्न अनुमति नदिएको जनाएको छ। विभागका अनुसार यो राणाकालीन निओ(क्लासिक शैलीमै पुनर्निर्माण हुनुपर्छ।
मेयर बालेन शाहले भने फेसबुकमा लेख्दै स्थानीय र पुरातत्व विभागको विरोधका बाबजुद नेवारी शैलीमै सत्तल बनाउने अडान राखेका छन्। उनले यो सुरुवात भएको र परम्परागत शैलीमा फर्कने बताएका छन्। पुरातत्वविद् तथा पुरातत्व विभागका पूर्वमहानिर्देशक विष्णुराज कार्कीले कुनै पनि सम्पदा हाल रहेको भन्दा फरक शैलीमा बनाउँदा त्यसको ऐतिहासिक आधार र प्रमाण चाहिने बताएका छन्। संरक्षण अभियन्ता तथा अधिवक्ता सञ्जय अधिकारीले राणाकालीन सम्पदालाई मास्ने प्रयास गरिएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
सम्पदाविद्, अभियन्ता र नागरिक समाजका अगुवाहरूले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै महानगरको कदमको विरोध गरेका छन्। उनीहरूले राणाकालीन सम्पदा पनि इतिहासको महत्वपूर्ण हिस्सा भएकाले जस्ताको तस्तै संरक्षण गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
यो विवादले नेपालमा सम्पदा संरक्षण र पुनर्निर्माणको शैलीबारे गहन बहस चलिरहेको देखाउँछ। एकातिर परम्परागत शैलीमा फर्कने चाहना छ भने अर्कोतिर ऐतिहासिक निरन्तरता र प्रमाणको आधारमा पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने आवाज उठेको छ। यस विषयमा सरोकारवालाहरूबीच थप छलफल र सहमति आवश्यक देखिन्छ।