साहित्य

कात्तिक २४ गते ।  नेपालमा पहिलो पटक पाटे बाघ सम्बन्धि नेपाली भाषामा पुस्तक प्रकाशन भएको छ । नेपाली पाठकहरूले आफ्नै भाषामा नेपाल, भारत, भुटान र बंगलादेशमा पाईने दुर्लभ पाटेबाघ सम्बन्धि अध्ययन गर्न पाउने भएको हो । चरा विशषेज्ञको रुपमा चिनिएका हेमसागर बरालद्वारा लिखित ‘पाटेबाघ’ पुस्तक काठमाडौँमा आइतबार लोकार्पण गरिएको छ । जुलोजिकल सोसाइटी अफ लण्डनका नेपाल प्रतिनिधिसमेत रहेका बरालले आफूले चितवनमा पथ प्रदर्शक हुँदादेखि चरामा विद्यावारिधी गर्दासम्म र त्यसपछिका विभिन्न अनुभवहरू सङ्गालेर पुस्तक तयार पारेको बरालले बताए । ‘सय वर्षअघि संसारमा भएका बाघहरूको सङ्ख्याको अहिले १० प्रतिशत मात्रै बाँकी छ ।’ बरालले भने, ‘यो पुस्तकले बाघका बारेमा थप पुस्तकहरू प्रकाशन गर्ने शोधकर्ताहरूलाई प्ररेणा दिनेछ ।’ हिमाली प्रकृतिद्वारा प्रकाशित १ सय ३० पृष्ठको पुस्तकमा फोटोग्राफरहरू सागर गिरि र प्रद्योत राणाले ...

उदयपुर, असोज १५ गते । कर्मचारी मिलन केन्द्र उदयपुरले नेपाल पर्यटन भ्रमण बर्ष २०२० लाई लक्षित गरी प्रकाशन गरेको मिलन स्मारिका आज लोकार्पण भएको छ । केन्द्रको आफ्नै हलमा विशेष कार्यक्रमको आयोजना गरी स्मारिकाको विमोचन गरिएको हो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि, विशेष अतिथिहरुले एकसाथ स्मारिकाको लोकार्पण गरेका थिए । प्रमुख अतिथि जिल्ला न्यायाधिश मनोज केसी, विशेष अतिथिहरु धनुषाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रदिपराज कँडेल, नेपाली सेनाको १८ नंं बाहिनी भुल्केका बाहिनीपति सहायक रथी कृष्णप्रसाद सापकोटा, प्रजिअ ध्रुबबहादुर खड्का लगायतले संयुक्तरुपमा स्मारिकाको लोकार्पण गरेका थिए । जिल्लाका ८ वटै स्थानीय तहका पर्यटकिय क्षेत्रलाई समेटेर प्रकाशन गरिएको स्मारिका एक सिर्जनशिल र महत्वपूर्ण रहेको बताइएको छ । मिलन केन्द्रका अध्यक्ष हिरा न्यौपानका अनुसार स्मारिकाको पहिलो भागमा सरकारले पर्यटकिय क्षेत्रकोरुपमा अघि ब...

भदौ २३ गते ।  घाईते योद्धा प्रतिष्ठानले दशवर्षे जनयुद्धका काल खण्डको गतिविधिलाई समेटेर ‘नमेटिने घाउ’ कथा सार्वजनिक भएको छ । जनयुद्धको दौरानमा घाइते भएका र अंगभंग भएका योद्धाहरुको सङ्घर्षको कथा समेटिएको पुस्तक सार्वजनिक भएको हो । घाइते योद्धा प्रतिष्ठानद्वारा प्रकाशित र राजेन्द्र किराँतीद्वारा सम्पादित पुस्तकमा जनयुद्धका ३५ जना योद्धाहरुका सङ्घर्षका गांथा समाविष्ट गरिएको प्रतिष्ठानका अध्यक्ष विजय साङपाङ्ले वताए ।  कुल २ सय ७० पृष्ठ रहेको पुस्तकको नेकपा नेता एवम् लेखक लेखनाथ न्यौपानेले चिरफार गरेका थिए ।...

भदौ २१ गते ।  मदन–शीला स्रष्टा सम्मानबाट राष्ट्र कवि माधवप्रसाद घिमिरेलाई सम्मानित गरिने भएको छ । मदन–शीला प्रतिष्ठानले एक लाख रुपैयाँ बराबर राशिको सम्मान राष्ट्रकवि घिमिरेलाई प्रदान गर्ने निर्णय गर्ने भएको हो । यसै क्रममा नेपाली साहित्य सम्मेलन दार्जिलिङबाट प्रकाशन हुने दियालो साहित्यिक पत्रिका र काठमाडौंबाट प्रकाशित हुने उन्नयन त्रैमासिकलाई पनि मदन–शील साहित्यिक पत्रकारिता सम्मान गर्ने निर्णय गरेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । यस जनही ५० हजार रुपैयाँ राशिको मदन–शिला साहित्य पत्रकारीता सम्मान उक्र पत्रिकाहरुलाई सम्मानीत गर्ने प्रतिष्ठानले जनाएको छ ।...

भदौ १ गते ।  यस वर्षको जगदम्बाश्री पुरस्कार साहित्यकार बैरागी काइँलालाई दिने भएको छ भने मदन पुरस्कार रणहार उपन्यासका लागि योगेश राजलाई दिने निर्णय गरेको हो । मदन पुरस्कार गुठीकोे साधारणसभाले योगेशलाई मदन पुरस्कार दिने निर्णय गरेको थियो । काइँला तेस्रो आयाम साहित्यिक अभियानका प्रारम्भकर्ता मध्येका कवि हुन् । अघिल्लो वर्ष २ लाख रुपैया रहेको पुरस्कार गुठीले अहिले बढाएर ४/४ लाख रुपैयाँ बनाएको छ । पुरस्कार असोज १२ गते वितरण गरिनेछ । गुठीले यस अघि मदन पुरस्कारका लागि उत्कृष्ट ७ पुस्तकको नाम सार्वजनिक गरेको थियो ।...

उदयपुर, पुस १७ गते । नेपाली समाजमा लाहुरेनी भनेपछि यस, आराम, सौखिन र सुखैसुखमा मात्र भुल्ने गर्छ भन्ने सोचलाई परिवर्तन गराउदै एक लाहुरेनी नेपाली चेलीको कृति आएको छ । लाहुरेनी नेपाली चेली अर्थात गीतकार, सगीकार तथा साहित्यकार सुष्मा रुपाबुङ राईको लोकप्रीय कृति उपन्यास “लाहुरेनी फुल” हामीबीच आएको हो । काठमाण्डौको अनामनगरस्थित मण्डला थिएटरमा आइतवार (पुष १५ गते) विमोचन भएको उपन्यासले समाजभित्रको यथार्थ घटनालाई उतारिएको छ । अतिथिहरु विशिष्ट कवी तथा साहित्यकार श्रवण मुकारुङ, कवी तथा पत्रकार प्रकाश गुरागाई र नायिका सिर्जना सुब्बा द्वारा संयुक्त रुपमा उपन्यास “लाहुरेनी फुल” विमोचन गरिएको हो । सामाजिक तथा सबैखाले विकृति विसंगतीको विरुद्धमा सशक्तरुपमा कलम चलाउदै आउनुभएकीे साहित्यकार रुपाबुङको “लाहुरेनी फुल” पहिलो प्रकाशित उपन्यास कृति हो । उहाँले थुप्रै किसिमका कविता, लेख, रचना, गितसम...

उदयपुर, मंसीर १५ गते । राष्ट्रब्यापी खुल्ला कविता प्रतियोगिता २०७५ मा उदयपुरका युवा साहित्यकार जीवन आरोहीले प्रथम स्थान हाँसिल गरेका छन् । नुवाकोट साहित्य प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित प्रतियोगितामा देशभरबाट प्राप्त २४८ कवितामा उत्कृष्ठ २० मा छनौट हुदै शनिबार भएको अन्तिम छनौट प्रतियोगितामा आरोही प्रथम भएका हुन् । वाचनसहितको कविता प्रतियोगितामा प्रथम भएसंगै उनले ५० हजार नगद पुरस्कार र प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन् । आरोहीले “चराहरुको यात्रा” शिर्षकको कविता प्रस्तुत गरेका थिए । विद्यालयकालदेखि नै साहित्यमा राम्रो दक्खल राख्दै आएका आरोहीले राष्ट्रव्यापी कवितामा उत्कृष्टता देखाउदै आप्mनो मात्र नभई जिल्लाको नाम उचो पारेका छन् । नुवाकोटको सदरमुकाम बिदुरस्थित याङ्ग्रा होटलमा भएको प्रतियोगितामा द्वितीय बाग्लुङका बिवस बाबू, तृतीय दोलाखाकी देवकी अभिलाशी र रामेछापका जीवन खत्री भएका छन् । ...

पुर्णपुष्टि उदयपुर, भदौ २ उदयपुरमा समिश्रण साहित्य संग्रह “दुई थोपा आँशु” शुक्रबार विमोचन भएको छ । दुईजनाको समग्र सिर्जनामा विभिन्न विधाको समिश्रण सिर्जनाहरुको संगालो समिश्रण संग्रह “दुई थोपा आँशु” पहिलो पटक प्रकाशन भएको हो । दुई थोपा आँशुमा गजल, मुक्तक, भावना, सायरी लगायतका विधाहरु समेटिएको छ । सर्जकहरु राजुकुमारी राई (पूजा) र अर्जुन श्रेष्ठको समग्र सिर्जनामा प्रकाशित पुस्तक “दुई थोपा आँशु” पत्रकार महासंघ शाखा उदयपुरको पूर्व अध्यक्ष महेश्वर चाम्लिङबाट विमोचन भएको सर्जक राजुकुमारी राई (पूजा)ले बताए । दुई थोपा आँशु संग्रहले प्रचलित विधाहरु समेटिएको छ भने नव युवाहरुलाई प्रोत्साहन दिने सिर्जनाहरु समेटिएकोे सर्जक अर्जुन श्रेष्ठले बताए । संग्रहमा जिवन भोगाई र राष्ट्रिय भावनालाई साहित्यमा सिर्जना गरि पाठक वर्ग सामु ल्याउने उद्देश्यले समिश्रण संग्रह प्रकाशन गरेको सर्जक राई (पूजा)ले बताए ।...

पूर्णपुष्टि/उदयपुर, फागुन २१ गते -आकाशगङ्गा साहित्यिक मञ्चको शनिबार सम्पन्न तेस्रो साधारण सभाले नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । अरुण कोइमीको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको हो । उपाध्यक्षमा सवास आम्बोटेली, सचिव गोपाल कृति, सहसचिव जीवन आरोही, कोषाध्यक्ष रुपा दिखारी रहेका छन् । सदस्यहरुमा हिराप्रसाद दाहाल, अर्जुन बाराहाली, गोठकृृष्ण ठकुरी, रोकश नेपाली, योगराज खत्री र विमला राई रहेका छन् । उदयपुरका अग्रज साहित्यकार पुण्या कार्कीको प्रमुख आतिथ्यमा भएको सधारणसभामा अग्रज साहित्यकार, नव सर्जकहरुको सिर्जना वाचनसमेत गरिएको थियो । विभिन्न वक्ताहरुले आप्mना सिर्जना वाचन गर्दै मञ्चको साहित्यिक प्रहगीका लागि शुभकामना दिएका थिए ।...

जीवन आराेही बर्षाैदेखी रहरहरु बन्दकी राखेर तान बुनिरहेछिन प्राचीन आमाहरु । रहरसगै बन्दकमा छन् अाेठकाे मुस्कान र अधुरा सपनाहरु पनि । चर्खा तान्दा तान्दै तन्कने ठाउँ नपाएर चाउरी परिसक्याे अनुहारकाे अादिम धागाेहरु, बरु खुम्चिदै गईरहेछन जीवनकाे आयतन । र पनि चर्खासगै दाैडिरहेछन् आमाकाे प्राचीन हात र आैलाहरु । आमा र याे समयसँग केही त छ -सम्बन्ध । जस्ताे कि- बर्षाैँ पहिले जसरि नै अामाकै अाँखाकाे अागन टेकेर गएकाे घाम हरेक साझ बिहान अस्ताउदै जान्छ बैँस बिसाउदै, उदाउदै आउँछ बैँस फिजाउदै । ख्वै कहाँ कहाँसम्म पुगेर घर फिर्छन हाेला अामासगै ब्युझेका गाैथली चराहरु ? कतिवटा बगैचाकाे साैन्दर्य चुमेर अाईपुग्छन् आमासगै घरबाहिर निस्किएका प्रेमदुत जस्ता माहुरिहरु ? वा पर्याे कि कुनै दुस्मनकाे चेकपाेष्ट तिर ? पधेरामा भेट भएका आमाकाे मन जस्तै पानीका थाेपा कत्ति छागा, छहारा र नाग...