स्वास्थ्य

पूर्णपुष्टि/उदयपुर, माघ १ गते । नेपालीको पर्व माघे सक्रान्ति हाँसीखुसी मनाउदै गर्दा मदन राईको घरमा भने एकखालको पिर र चिन्ता छाइरहेको छ । स्थायी घर खोटाङ जिल्लाको छितापोखरी भई हाल उदयपुरको त्रियुगा नगरपालिका ११ मा बसोबास रहेका राईको दुईवटै मृगौला काम नलाग्ने भएको रिपोर्टका कारण उनको परिवारमा आज पर्वकै दिनपनि पिडा र चिन्ता छाएको हो । विरामी राईको मृगौला नै फेर्नुपर्ने अवस्था भएकाले त्यसका लागि ठूलो धनरासी आवश्यक पर्छ, जुन उनको परिवारको वस भन्दा धेरै परको कुरा हो । परिवारको गक्षले नभ्याउने भएपछि अब, खर्च जुट्ने हो की होइन, समयमै उपचार हुन सक्ने हो की होइन, नयाँ जीवन खोजिरहेका मदनले सञ्चोले स्वास फेर्न पाउने हो की हैन, यस्तैयस्तै पिर अनि चिन्ताले सताइरहेको छ । अन्य उपचारखर्च जसोतसो परिवारले धानिरहेको र सरकारले पनि सहयोग गरिरहेको छ तर, मृगौला दान मुख्य कुरा भएको छ । परिवारमा श्रीमतीले दिन...

काठमाडौं–हिजोआज धेरैलाई दाँतको समस्या रहेको छ । दाँत पहेँलो हुनु अहिलेको मूख्य समस्या हो । सहि तरिकाले दाँतको हेरचाह नगर्दा दाँत पहेँलो हुन्छ । पराग, सुर्ती खाँदा पनि दाँत पहेँलो हुन्छ । आफ्नो अनुहारको सुन्दरतामा दाग आउँछ । त्यतिमात्र होइन धेरैको आत्मा विश्वाश पनि घटेको देखिएको छ । दाँतको पहेँलोपन हटाउने ६ घरेलु उपायहरु यसप्रकार छन् : १. तुलसीको पात तुलसीमा दाँतको पहेँलोपन हटाउने एक अदभूत शक्ति रहेको छ । तुलसीको पातलाई घाममा सुकाउने र सुकेपछि यसको पाउडर बनाइ टुथपेस्टसँग मिलाएर ब्रस गर्ने गर्दा दाँतको पहेँलोपना हटेर चमक बनाउँछ । २. नुन र तेल गाउँघरतिर नुन र तेलले दाँत सफा गर्ने चलन अझै पनि छ । नुनमा २/४ थोपा शुद्ध तोरीको तेल मिलाएर दाँत सफा गर्ने गर्नाले केहि दिनमै दाँतको पहेँलोपना हटेर जान्छ । ३. सुन्तलाको बोक्रा सुन्तलाको बोक्रालाई घाममा सुकाएर त्यसको पाउडर बनाउनुहोस् । दाँत...

पूर्णपुष्टि, असोज २० गते । काठमाण्डौं–अब प्राथामिक स्वास्थ्य केन्द्र र स्वास्थ्य चौकीको व्यवस्थापन समिती जननिर्वाचित प्रतिनिधिको नेतृत्वमा हुने भएको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले स्थानिय स्वास्थ्य संस्थाहरुको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन समितीको मापदण्ड पुर्नगठन गरी यस्तो व्यवस्था गरेको हो । स्वास्थ्य मन्त्रालय (मन्त्री स्तर)को निर्णय अनुसार स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाको संरक्षकमा सोही स्थानको जननिर्वाचित प्रतिनिधि मेयर अथवा गाँउ पालिकाको अध्यक्ष हुने व्यवस्था गरिएको छ भने वडा अध्यक्ष व्यवस्थापन समितिमा वडाअध्यक्ष हुने निर्णय भएको छ । जुन वडामा प्राथामिक स्वास्थ्य केन्द्र÷स्वास्थ्य चौकी छ त्यही वडाको वडा अध्यक्ष व्यवस्थापन समिति वा सञ्चालक समितिको अध्यक्ष हुनेछन् भने मेयर अथवा गाँउ पालिकाको अध्यक्ष संरक्षक हुने निर्णय भएको स्वास्थ्य मन्त्री गिरिराजमणी पोखरेलका प्रेस संयोजक सुनिल खड्काले जानका...

एजेन्सी –अमेरिकी तीन वैज्ञानिक जेफरी हल, माइकल रोबास र माइकल योङले यसबर्षको चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार पाउने भएका छन् । ती तीन वैज्ञानिकले फलफूलका झिंगाको ‘अग्र्यानिज्म’लाई नमूना बनाएर मानव शरीरको जैविक घडीको लय नियन्त्रण गर्ने वंशाणुमाथि गरेको अनुसन्धानका लागि पुरस्कार दिइएको अन्तराष्टिय सञ्चारमाध्यमहरुले जनाएका छन् । समितिका अनुसार उनीहरूले फलफूलमा लाग्ने झिंगाको जैविक क्रियाकलापलाई नमुना बनाएर हाम्रो शरीरको दैनिक जैविक घडी वा लय नियन्त्रण गर्ने वंशाणु (जिन) पहिल्याउन सफल भएका छन्। अनुसन्धानमा जैविक घडी नियन्त्रण गर्ने वंशाणुमा रहेको प्रोटिन राति कोषमा संग्रह हुने र दिउँसो घट्ने पत्ता लागेको थियो। सबै वनस्पति तथा प्राणीमा हुने ‘सर्काडियन रिद्म’ जसलाई जैविक घडी पनि भनिन्छ, ले सबैको सुत्ने, बानी व्यहोरा, हर्मोन स्तर, शरीरको तापक्रम र पाचन क्रियामा प्रभाव पर्छ। बर्सेनि नोबेल पु...

पूर्णपुष्टि, असोज १३ गते । आज सेप्टेम्बर २९ तारिख । शेयर द पावर अर्थात शक्तिलाई बिकेन्द्रित गरौं भन्ने मुल नाराका साथ आज विश्वभरि मुटु दिवस मनाइँन्छ । विश्व मुटु संगठनले मुटुको यहि संवेदनशीलता अनि महत्वलाई ध्यानमा राख्दै हरेक वर्ष सेप्टेम्बर २९ लाई मुटु दिवसका रुपमा मनाउन थालेको हो । हाम्रो छातीको देब्रेपाटोमा हुने मुटुले जन्मदेखि मरणसम्म रगतको चाप हरेक धमनी अनि कोशिकाहरुमा पठाउछ अनि चल्छ हाम्रो जीवन । यस दिन मुटुलाई कसरी सधै स्वस्थ्य राख्ने भन्ने जनचेतना विशेषरुपले जगाईन्छ । हाम्रो जीवनशैलीको सानो भूलका कारणले हाम्रो मुटुमा नकारात्मक असर पर्न सक्छ, त्यसैले सचेत हुनु जरुरी छ । जुनदिन हाम्रो मुटु चल्न छोड्छ, त्यसदिनदेखि जीवन समाप्त हुन्छ त्यसैले मुटु नै हाम्रो जीवन हो । त्यति ठूलो महत्वका साथ मुटुको बारेमा बुभ्mन र स्वस्थ्य मुटु राखिराख्न ध्यान दिनुपर्दछ । दशैको बेलामा मुटुको अझ्झ ...