स्वास्थ्य

भदौ १२ गते । कर्णाली बाहेकका ६ वटा प्रदेशमा १५ सय ३७ जनामा डेँगुका संक्रमित भेटिएका छन् । करिब ३ महिना अगाडी पूर्वको धरानमा देखापरेका डेंगु नियन्त्रण गर्न नसक्दा देशैभर पैmलिएको हो । डेंगु संक्रमण देखिएका ६ वटा प्रदेश मध्ये सवै भन्दा बढी प्रदेश नं. १ मा संक्रमित भेटिएको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा, टेकुले जनाएको छ । यस प्रदेशका १४ वटा जिल्लामध्ये ९ जिल्लामा डेँगु संक्रमित ५ सय ६३ जना भेटिएको तथ्याङ्कले देखाएको छ । यस वर्ष पहिलो पटक डेँगु फेला परेको सुनसरीको धरान हो । यहाँ ३ सय ३१ जना डेँगु संक्रमित भएको तथ्याङ्कले देखाएको छ । त्यस्तै झापामा पनि १ सय २४ जना डेँगु संक्रमित फेला परेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । प्रदेश २ का ८ जिल्ला मध्ये ७ वटा जिल्लाका १४ जना डेंगुका बिरामी भेटिएको तथ्याङ्कले देखाएको छ । त्यस्तै प्रदेश ३ का विभिन्न जिल्लामा ५ सय ५९ जना डेँगु संक्रमित फे...

ऋषि राई कटारी/भदौ ११ गते । उदयपुरको कटारीमा फैलिएको डेंगु नियन्त्रण गर्नका लागि जनचेतना पैmलाउनु पर्ने चिकित्सकले जनाएको छ । सामाजिक विकास मन्त्रालय प्रदेश नम्बर १ को आयोजना र कटारी नगरपालिकाको समन्वयमा सम्पन्न डेंगु र ज्वरो नियन्त्रण सम्बन्धि अन्र्तकृयामा सहभागी चिकित्सकहरुले यस्तो बताएका हुन् । कार्यक्रमको सहजिकरण गर्दै मन्त्रालयका वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक डा.शुरेस मेहताले डेंगु लाग्नुका कारण र रोकथामका उपायहरु बताउँदै यो रोग सफा पानी जम्नेस्थानहरुमा हुने लार्भाकै कारण पैmलिने भएकाले यसको नियन्त्रण गर्न जनचेतना पैmलाउनु पर्ने बताए । दिउँसो टोक्ने लामखुट्टेको टोकाईबाट सर्ने भएकाले हरेक घर घर सम्म लामखुट्टे उत्पादन हुने घर वरपर सरसफाई गर्ने, पानी जम्न नदिने चेतना पैmलाउन सकेमात्र डेंगु नियन्त्रण हुने पनि डा. मेहेताले बताए । कार्यक्रममा बोल्दै कटारी अस्पत्तालका प्रमुख मेडिकल सु...

भदौ ४ गते ।  काठमाण्डौ उपत्यकामा ५५ जना डेंगु संक्रमित विरामी फेला परेका छन् । धरानबाट फैलाएको डेँगु नियन्त्रण बाहिर गएर उपत्यमा समेत डेँगु संक्रमित फेला परेको हो । उपत्यकाको १० वटा अस्पतालमा आएका मध्ये ५५ जनामा डेंगु संक्रमढ देखिएको इपिमिडियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले संकलन गरेका २३ वटा अस्पताल उक्त संख्यामा संक्रमित भेटिएको जनाईएको छ । गत वर्ष पनि उपत्यकामा यसै समयमा १६ जनालाई डेंगु देखिएको चिकित्सकहरुले जनाएको छ । देशभर ८ सय ११ जना संक्रमित भएका थिए ।  बालबालिका, जेष्ठ नागरिक र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम भएका मानिसहरु शतर्क रहन चिकित्सकहरुले जनाएको छ ।...

भदौ २ गते । पाल्पामा पनि डेँगुको विरामी फेला परेको छ । गत साउन महिनामा २ जना डेंगुको बिरामी फेला परेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको हो । ‘एडिप्टाइ’ नामक लामखुट्टेको टोकाइबाट डेँगु लाग्ने गर्छ । गत वर्षकोमा पनि जिल्लामा डेंगुका सात जना बिरामी भेटिएका थिए । यस रोग लाग्दा अत्यधिक ज्वरो आउने, नाथ्री फुटेर रगत बग्ने लगायतका लक्षण देखा पर्छ । शरीरमा भएको रगतको मात्रा ‘प्लेटेड’ नामक तत्वले घटाइदिने हुँदा रोगको लक्षण देख्ने बित्तिकै स्वास्थ्य संस्थामा उपचार गराउनु पदर्छ ।...

सवैले र सवै तरकारीमा प्राय प्रयोग हुने आलुको बोक्रामा विभिन्न पोषक तत्वले भरिपूर्ण हुन्छ । यसले स्वास्थ्यमा मात्रै होइन सौन्दर्यका लागि पनि काम गर्दछ । क्याल्शियम, भिटामिन सी, बी कम्प्लेक्सका र आइरनको मात्रा पनि अत्यधिक पाईन्छ । त्यसैले आलुुको बोक्रा खानाले शरीरमा कमि भएका पूर्ती गदर्छ । यसले डार्क सर्कलदेखि कपाललाई कलर गर्ने सम्मका कामका लागि पनि प्रयोग गरिन्छ । यसले कुन–कुन रोगलाई नियन्त्रण गर्दछ र के फाईदा निम्नानुसार छ । १. तौल कम फाईवर युक्त हुने भएकाले आलु बोक्रासँगै खादा शरीरले कार्बोहाइड्रेटको सथ फाइबर पनि पाउँछ । फाइबरले लामो समयसम्म पेट भरिएको महसुस गराउँछ र यसले मेटाबोलिजम रेटलाई पनि बढाउन सहयोग गर्दछ भने नसा पनि बलियो बनाउँछ । २. रक्तचाप कम पोटाशियम र भिटामीन सि आलुमा पाईन्छ । यी दुबै रक्तचाप नियन्त्रण गर्न महत्वपूर्ण हुन्छ । आलु पकाउँदा कहिल्यै पनि बोक्रा ताछ...

साउन २० गते । बालबालिकाले मोवाईलमा गेम खेल्ने, टिकटक बनउने, भिडियो हेर्ने जस्ता कार्य धेरै गरेमा मानसिक रोग खतरा हुन सक्छ । पछिल्लो समयमा आएर धेरै बालबालिकाले मोवाईल प्रयोग गर्दै आएकाले त्यसबाट मानसिक रोग ‘गेमिङ डिसअर्डर’को सिकार हुदै गएको मनोविज्ञहरूको भनाइ छ । बढी बालबालिकाहरु मोबाइल गेममा होमिएर बाहिर निस्कन नसक्ने भएकाले गएकाले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले मानसिक रोगको श्रेणीमा राखेको मानसिक रोग विशेषज्ञ डा. प्रवास अधिकारी बताए । उदास हुने, खान मन नगर्ने,  मोबाइल धेरै चलाउने समस्या लिएर अधिकांश अभिभावक आउने गरेको अधिकारीले बताए । बच्च फकाउन मोवाईल दिने भएकाले पनि यस्तो समस्या आएको हो । यो समाचार आजको गोरखापत्रमा प्रकाशश भएको छ ।...

मुकेश राई, हाल जापान भरखरै भोटराज सरको एभिन्यूज रिपोर्टमा उदयपुर जिल्ला अस्पतालको दुरदशा हेरें । त्यसै नौनारी गलेर आयो । म यतिबेला जापानमा छु । भोली फर्केर म पनि त यही ठाँऊ (नेपाल) मा जाने हो । म पनि त बिरामी हुन्छु परिवारको सदस्य विरामी हुन्छन् साथी भाई बिरामी हुन्छन् । के म त्यो झन्झट र त्यो दशा भोग्न सक्छु किनकी एक प्रकारले मेरो  त्यो बानीहरु छुटी सकेको छ । अनि यहाँको बानीभित्र म लगभग रमाउन थाली सकेको छु । तरपनि मैले फर्कनु छ किनकी म हुर्केको समाज, साथी सँगी, मेरो भोगाईहरु, अनुभवहरु अझ भनौं मेरो ऊर्वर समय मैले त्यही ब्यतित गरें र म फेरि फर्केर आउँछु भन्ने मेरो मनोसङ्कल्प पनि थियो, छ । फेरि देस सम्झन्छु, अत्यास लागेर आउँछ । यहाँको भोगाईहरु त्यसैत्यसै मीठो ईर्ष्या लाग्छ । म  यहाँको सरकारी कार्यलय, हस्पिटल, सार्वजनिक ठाँऊहरु, बस र ट्रेनको यात्रा सबै ठाँऊमा केही पनि त्यस्तो सुधार गर्न...

उदयपुर, साउन १३ गते । खाँबुका विपद्मा परेका महिलाहरुलाई आत्मसम्मान सामग्री सोमबार वितरण गरिएको छ । त्रियुगा नगरपालिका १५ खाँबुका ५० जना महिलाहरुलाई वितरण गरिएको हो । आत्मसम्मान सामग्रीमा महिलाहरुले प्रयोग गर्ने सरसफाई तथा दैनिक प्रयोगका सामाग्रीहरु पर्दछन् । त्रियुगा नगरपालिका, जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति उदयपुर र युएनएफपीएले वितरण कार्यक्रमको आयोजना गरी गाउँमै पुगेर महिलाहरुलाई वितरण गरेका हुन् । जिल्ला समन्वय समिति उदयपुरका प्रमुख खड्ग परियार, उपप्रमुख गंगा राई, त्रियुगा नगरपालिकाका मेयर बलदेव चौधरी, वडाध्यक्ष निरबहादुर मगर लगायतले सामग्री हस्तान्तरण गरेका थिए । आत्मसम्मान सामग्री पाएपछि महिलाहरुले खुसी ब्यक्त गरेका थिए । उनीहरुले प्राप्त सामग्रीको सहि सदुपयोग गर्ने बताएका छन् ।  ...

साउन १२ गते ।  दुर्गम जिल्ला जुम्लाका गर्भवती र सुत्केरीलाई निःशुल्क हवाई सेवा दिने भएको छ । दुर्गम पहाडी क्षेत्रका गर्भवती र सुत्केरीलाई लक्षित गरी यस्तो सेवा प्रवाह गर्न लागेको हो । राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रम अन्तर्गत दुर्गम क्षेत्रमा ज्यान जोखिममा परेका गर्भवती तथा सुत्केरी महिलाका लागि हवाई उद्धार सम्बन्धी कार्यविधि, २०७५ मा व्यवस्था भए अनुसार जुम्लामा गत वर्षदेखि नै पूर्णरूपमा निःशुल्क हवाई उद्धार सेवा कार्यक्रम सञ्चालन भएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले जनाएको छ । लामो समयसम्म बेथा लागी बच्च जन्माउन नसक्ने भएमा तत्काल कर्णालीका पाँच जिल्लासहित ३४ जिल्लामा पूर्ण र आंशिकरूपमा निःशुल्क हवाई उद्धार सेवा सञ्चालनमा आएको छ । रक्तअल्पता भएका गर्भवती, स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाबाट उपचार हुन नसकेका सुत्केरी तथा गर्भवती महिलालाई अब सहजैरूपमा निःशुल्क हवाईसेवाबाटै उद्धार गर्न सक...

गर्मी याममा विभिन्न किराहरुको भय हुने भएकाले विषालु किराबाट बच्नको लागि सुरक्षा अपनाउनु पर्छ भने लामुखट्टे, झिँगा र साङ्ले विषालु किरा भन्दा सामान्य मानिन्छ । तराई तथा भित्रिमधेशमा बढि विषालु किरा सर्प र विच्छी खजुरोको टोकाईबाट मान्छेको मृत्यु हुने गर्दछ । यस्ता किराहरुसँग कसरी हामी सुरक्षीत हुन सक्छौँ त केहि उपायहरु यसरी अपनाउन सकिन्छ । सर्प घर वरपरको प्वालहरु नराखने । यदि सर्पले टोकेमा चुसेर विष निकाल्ने कोसिस गर्नु हुँदैन । त्यस्तो गर्दा सर्पको विषले चुस्ने मानिसलाई असर गर्न सक्छ भने बिरामीलाई पनि खासै फाइदा गर्दैन । सर्पले डसेपछि घरायसी उपचार गर्नु भन्दा पनि तुरुनत अस्पताल लैजानु पर्छ । कुन सर्प हो भनेर चिन्ने कोसिस गर्नु पर्छ । सम्भव भएसम्म सर्पलाई राम्रोसँग हेर्नु पर्छ, सर्पको जातका बारेमा थाहा हुँदा चिकित्सकलाई उपचार गर्न सजिलो हुन्छ । सर्पले डसेको बिरामीलाई हलचल गर्न...