स्वास्थ्य

उदयपुर, असार ५ गते । पाँचौँ अन्तराष्ट्रिय योग दिवसको अवसरमा उदयपुरमा पाँच दिने योग शिविर संचालन भएकोे छ । सगरमाथा अञ्चल आयुर्वेद औषधालय उदयपुरको आयोजनामा सोमबारदेखि योग शिविर संचालन भएको हो । ‘योग गरौँ, निरोग रहौँ’ भन्ने नाराको साथ स्थानियबासीहरुलाई योगको माध्येमबाट स्वास्थ्य राख्ने उद्देश्यले योग शिविर संचालन गरिएको सगरमाथा अञ्चल आयुर्वेद औषधालय उदयपुरका आयुर्वेद प्रमुख डाक्टर संजिव यादवले बताए । योगले मानिसलाई स्वास्थ्य राख्नका निम्ती ठुलो मद्दत गर्ने भएकाले शिविर नै संचालन गरेको यादवले बताए । योग सँगै आयुर्वेदको महत्व र कार्यालयबाट पाउने सेवा सुविधाहरुको बारेमा सुचना प्रवाह गरेको सगरमाथा अञ्चल आयुर्वेद औषधालय उदयपुरले जनाएको छ । जुन २१ लाई अन्तराष्ट्रिय योग दिवसको रुपमा मनाईदै आएको छ । ६ गतेसम्म संचालन हुने शिविर २ गतेबाट सुरु भएको औषधालयले जनाएको छ । परापूर्वकालदेखि नै आ...

असार, ४ गते । गर्मी मौसममा जाडोमा भन्दा पाचन शक्ति कमजोर हुने भएकाले खानपानमा ध्यान दिनु पर्छ । यो मौसममा तारेको र बढी मसाला भएको खाने कुरा कम गर्नु पर्छ । यस्ता खाना बढी खाएमा फुड प्वाइजन हुन सक्ने भएकाले विरामी पर्न सकिन्छ । त्यसैले सजिलै पच्ने खालको खाने कुरा खानु पर्दछ । यो समयमा तरकारीमा लौका, फर्सी, हरियो सिमि, करेला, प्याज, गोलभेडा जस्ता तरकारी खानले स्वास्थ्यमा समस्या आउँन पाउँदैन ।   १. लौका ः यसमा करिब ९६ प्रतिशत पानी हुने भएकाले चिसो खालको तरकारी पनि हो । क्यालोरी कम हुने भएकाले सजिलै पचाउन सकिन्छ भने कलेजो स्वास्थ्य राख्न सहयोग पनि गर्दछ । फाइबर तत्व हुने भएकाले अल्सर, पायल्स र ग्यास्ट्रिकका रोगीका लागि राम्रो हुन्छ ।   २. फर्सी ः यो तरकारीमा खनिज तत्व बढी हुन्छ । यसले शरीर भित्र भएको विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाली एसीडीटी हटाउने र तौल कम गर्ने गर्दछ । ...

कटारी सम्वाददाता कटारी, असार १ गते ।  उदयपुरको कटारी नगरपालिका क्षेत्रमा पनि डेंगु रोग देखापरेको आशंकामा रगत परीक्षण गरिएको छ ।  जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय उदयपुरका सूचना अधिकारी दुनियालाल यादवले स्वास्थ्य कार्यालयले जिल्लाका आठवटै स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिलाई खबर गरी सतर्कता अपनाउन र फोहोरमैला व्यवस्थापन गर्न आग्रह गरेको छ । कटारी नगरपलिकाले डेगुं रोग नियन्त्रण सम्बन्धि अन्तकृया समेत सम्पन्न गरेको छ । कटारी नगरपलिकाको सभाहलमा सम्पन्न कार्यक्रममा डेगुं रोग फैलन नदिन नगरपलिकाका १४ वटा वडामा वडा अध्यक्षको सयोजकत्वमा वडा समिती गठन गरि जनचेतना मुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने नगर प्रमुख ज्ञानेन्द्र श्रेष्ठले बताए । श्रेष्ठले नगरपालिकाको १,२,३,४,५ र १४ सहितका अन्य वडामा स्वास्थ्य संस्थाहरुसँग समन्वय गरी औषधी छर्ने जानकारी दिएको छ । डेगुं रोग नियन्त्रणका लागी सरसफाई आवश्यक भएकाले सरसफाई अभ...

अम्लपित्तको लक्षण र घरेलु उपचार  पेट फुल्ने (ढाडिने), मुखमा अमिलो पानी तथा ढकारो आउने, खाना नरुच्ने, भोक कम लाग्नु, कुनै बेला उल्टी हुनु, टाउको दुख्नु, हात खुट्टा पोल्नु, चक्कर लाग्नु, निन्द्रा नलाग्नु, डर लाग्नु लगायतका लक्षण देखिएमा अम्लपित्त भएको हुनसक्छ । यसको समयमै उपचार नगराएमा यसले ठुलो खतरा निम्त्याउन सक्छ ।   घरेलु उपचार ः – दैनिक बिहान आधा गिलास दूधमा आधा गिलास पानी र एक चम्चा मिश्री मिलाएर लस्सी पिउने । – जीरा र धनियाँको धूलो पानीमा हालेर उमाली चिसो भएपछि छानेर पिउने । – एक चम्चा अमलाको रस, एक चौथाइ चम्चा भुटेर कुटेको जीराको धूलो, आधा चम्चा धनियाँको धूलो र थोरै मिश्री मिसाएर दिनमा एक पटक खाना खाएपछि खाने ।...

– यसमा एमिनो एसिड हुने भएकाले सबै खराब कोलेस्ट्रोल कम गरि राम्रो कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढाउँछ । – प्याज खानाले हाई ब्लडप्रेसर नियन्त्रण गर्नुका साथै ब्लडप्रेसरलाई सामान्य अवस्थामा ल्याउँछ । – यसले शरीरमा इन्सुलिन पैदा गरि डाइबेटिजका रोगीलाई लाभदायी हुन्छ । – काँचो प्याजमा फाइबर धेरै हुने भएकाले पेटमा टाँसिएको खराब चिजलाई बाहिर निकाल्न सहयोग गर्दछ । – यसले कब्जियतको बिरामीलाई समेत ठिक गर्दछ । – प्याजको सेवन गर्नाले बेला बेलामा नाकबाट बग्ने रगत रोक्न मद्दत गर्दछ भने रगत बग्न थाल्यो काँचो प्याज सुँघ्नु पर्दछ ।...

जेष्ठ २७ गते । १. एभोकाडो– यो फल सेवन गर्दा ग्लुटाथाईन तत्व उत्पादन गर्ने भएकाले कलेजो सफा गर्न सहयोग गर्छ । २. सागसब्जी – हरियो सागसब्जी काँचै, पकाएर वा जुस बनाएर जसरी खाएपनि हुन्छ । यसमा क्लोरोफिल्स तत्व पाइने भएकाले रगतबाट वातावरणीय विषाक्त पदार्थ निकाल्न सहयोग छर्दछ । त्यसैले कलेजो स्वास्थ्य राख्न ठुलो सहयोग गर्दछ । ३. कागती – यो फलमा सि भिटामिन पाईने भएकाले बिहान नियमित रुपमा कागती पानी सेवन गर्नाले कलेजोलाई राम्रोसंग काम गर्न सहयोग गर्दछ । ४. प्याज– यसमा हुने अलाइसिन र सेलेनियम नामक प्राकृतिक तत्वले कलेजोलाई सफा राख्न मद्दत गर्दछ । यसले लिभर इन्जाइमलाई सक्रिय बनाई शरीरमा भएका विषाक्त पदार्थलाई बाहिर निकाल्न सहयोग गर्दछ । ५. स्याउ– यस फलमा पेक्टिन नामक तत्व पाइने भएकाले पाचन प्रणालीबाट विषाक्त पदार्थ निकाल्न सहयोग  गर्छ । ६. जैतुनको तेल– यो तेल अरु तेल जस्तो होईन  यस...

नेपालमाका भित्रीमधेश तथा तराईमा गर्मी मौसम सुरु भएसँगै सर्पको विगविगी हुन्छ । वर्षेनी दर्जनौ मानिसहरुको सर्पका टोकाईबाट मृत्यु हुने गरेका छन् । सर्पले टोकेपछि दुख्ने, सुन्निने र आन्तरिक रक्तस्राब पनि हुन सक्छ । सर्पले टोक्दा के गर्ने ? के नगर्ने ? चिकित्सकहरुको सुझाव निम्नानुसार छ ।   के गर्ने ? १. सर्पले टोक्ने वितिकै तत्काल प्राथमिक उपचार गर्ने । टोकेपछि विभिन्न टिटानस र ब्याक्टेरियको संक्रमणले खतरा हुन सक्छ । २. टोकेको स्थानिमा अलि अलि चलाउने यसो गर्नाले चाँडो विष फैलन दिदैन । ३. कस्ता खालको सर्प र स्थान याद गर्ने । यसले उपचार गर्दा चिकित्सकलाई सहयोग पुग्नेछ । ४. कति बेला टोकेको समय ख्याल गर्ने । ५. सर्पदंश उपचार केन्द्रको नम्बर सधैं साथमा राख्ने ।   के नगर्ने ? १. सर्पलाई जिस्काउने, समात्ने, मार्ने कोशिस नगर्ने । २. टोकेको ठाउँमा नचुस्नु हो...

नेपालका १७ प्रतिशत किशोरीहरू अझै पनि सानै उमेरमा आमा बन्ने गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।  स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको राष्ट्रिय किशोर किशोरी तथा विकास रणनीति २०७५ ले १० देखि १९ वर्ष समुहका १७ प्रतिशत किशोरीहरु आमा बन्ने गरेको उल्लेख गरेको हो । सन् २०१६ को जनसाङ्ख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्भेक्षणले नेपालमा १७ प्रतिशत किशोरीहरुको विवाह औसत उमेर भन्दा कमै हुने गरेको देखाएको छ । उमेरै नपुगी विवाह गर्नाले बालविवाह र सानै उमेरमा आमा बन्नेको सङ्ख्यामा कम हुन नसकेको देखिन्छ । सर्वेक्षणले १५ देखि १९ वर्षका किशोरीहरूको उमेर अनुसारको प्रजनन् दर एक हजारमा ८८ जना देखिएको छ भने  २०११ को तथ्याङ्कमा एक हजारमा ८१ देखिएको थियो । परिवार नियोजनको आपूर्ति तथा  माग २४ प्रतिशत देखिन्छ तर यो माग १५ देखि १९ वर्षका किशोरीहरुमा बढेर ३५ प्रतिशत पुगेको देखिएको छ ।  २०१६ को सर्भेक्षणले गर्भनिरोधक साधनहरुको उ...

  बिक्रम राई उदयपुर, बैशाखर / १३ उदयपुर जिल्ला मलेरिया रोग ( औँलोको ) अति कम जोखिम क्षेत्र भएको स्वास्थ्य निर्देशनालय उदयपुरले बताएको छ । निर्देशनालयका अनुसार तीन बर्षको सर्वेक्षणमा एक जनालाई मात्र पक्ता लागेको औँलो  रोग त्यो पनि बाहिर बाट आएको व्यक्तिमा फेला परेको जनाएको छ ।   १३ औँ विश्व औँलो दिवसको अवसर पारेर स्वास्थ्य निर्देशनालय उदयपुरले आयोजना गरिएको सो कार्यक्रमा उदयपुर लोरिस जिल्लामा परेको तथ्याङकले देखाएको हो । उदयपुर औँलाको अति कम क्षेत्र भएपनि रोग लाग्ने भेक्टोरीयाहरु भने फेला परेकाले सजक रहन निर्देशानलयले आग्रह गरेको छ । उदयपुरमा पनि तीन किसिमको भेक्टोरीयाहरु फेला परेको भन्दै यस बाट बच्न सचेत रहनु पर्ने बताए । खास गरी जिल्लाको बढी गर्मि हुने तल्लो भेग तराई क्षेहरु मैनामैनी, बेल्टार, कटारी लगाएतका ठाउँहरुमा यसको लक्षणहरु भेटिएको कारण सजग रहन...