स्वास्थ्य

भदौ २ गते । पाल्पामा पनि डेँगुको विरामी फेला परेको छ । गत साउन महिनामा २ जना डेंगुको बिरामी फेला परेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको हो । ‘एडिप्टाइ’ नामक लामखुट्टेको टोकाइबाट डेँगु लाग्ने गर्छ । गत वर्षकोमा पनि जिल्लामा डेंगुका सात जना बिरामी भेटिएका थिए । यस रोग लाग्दा अत्यधिक ज्वरो आउने, नाथ्री फुटेर रगत बग्ने लगायतका लक्षण देखा पर्छ । शरीरमा भएको रगतको मात्रा ‘प्लेटेड’ नामक तत्वले घटाइदिने हुँदा रोगको लक्षण देख्ने बित्तिकै स्वास्थ्य संस्थामा उपचार गराउनु पदर्छ ।...

सवैले र सवै तरकारीमा प्राय प्रयोग हुने आलुको बोक्रामा विभिन्न पोषक तत्वले भरिपूर्ण हुन्छ । यसले स्वास्थ्यमा मात्रै होइन सौन्दर्यका लागि पनि काम गर्दछ । क्याल्शियम, भिटामिन सी, बी कम्प्लेक्सका र आइरनको मात्रा पनि अत्यधिक पाईन्छ । त्यसैले आलुुको बोक्रा खानाले शरीरमा कमि भएका पूर्ती गदर्छ । यसले डार्क सर्कलदेखि कपाललाई कलर गर्ने सम्मका कामका लागि पनि प्रयोग गरिन्छ । यसले कुन–कुन रोगलाई नियन्त्रण गर्दछ र के फाईदा निम्नानुसार छ । १. तौल कम फाईवर युक्त हुने भएकाले आलु बोक्रासँगै खादा शरीरले कार्बोहाइड्रेटको सथ फाइबर पनि पाउँछ । फाइबरले लामो समयसम्म पेट भरिएको महसुस गराउँछ र यसले मेटाबोलिजम रेटलाई पनि बढाउन सहयोग गर्दछ भने नसा पनि बलियो बनाउँछ । २. रक्तचाप कम पोटाशियम र भिटामीन सि आलुमा पाईन्छ । यी दुबै रक्तचाप नियन्त्रण गर्न महत्वपूर्ण हुन्छ । आलु पकाउँदा कहिल्यै पनि बोक्रा ताछ...

साउन २० गते । बालबालिकाले मोवाईलमा गेम खेल्ने, टिकटक बनउने, भिडियो हेर्ने जस्ता कार्य धेरै गरेमा मानसिक रोग खतरा हुन सक्छ । पछिल्लो समयमा आएर धेरै बालबालिकाले मोवाईल प्रयोग गर्दै आएकाले त्यसबाट मानसिक रोग ‘गेमिङ डिसअर्डर’को सिकार हुदै गएको मनोविज्ञहरूको भनाइ छ । बढी बालबालिकाहरु मोबाइल गेममा होमिएर बाहिर निस्कन नसक्ने भएकाले गएकाले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले मानसिक रोगको श्रेणीमा राखेको मानसिक रोग विशेषज्ञ डा. प्रवास अधिकारी बताए । उदास हुने, खान मन नगर्ने,  मोबाइल धेरै चलाउने समस्या लिएर अधिकांश अभिभावक आउने गरेको अधिकारीले बताए । बच्च फकाउन मोवाईल दिने भएकाले पनि यस्तो समस्या आएको हो । यो समाचार आजको गोरखापत्रमा प्रकाशश भएको छ ।...

मुकेश राई, हाल जापान भरखरै भोटराज सरको एभिन्यूज रिपोर्टमा उदयपुर जिल्ला अस्पतालको दुरदशा हेरें । त्यसै नौनारी गलेर आयो । म यतिबेला जापानमा छु । भोली फर्केर म पनि त यही ठाँऊ (नेपाल) मा जाने हो । म पनि त बिरामी हुन्छु परिवारको सदस्य विरामी हुन्छन् साथी भाई बिरामी हुन्छन् । के म त्यो झन्झट र त्यो दशा भोग्न सक्छु किनकी एक प्रकारले मेरो  त्यो बानीहरु छुटी सकेको छ । अनि यहाँको बानीभित्र म लगभग रमाउन थाली सकेको छु । तरपनि मैले फर्कनु छ किनकी म हुर्केको समाज, साथी सँगी, मेरो भोगाईहरु, अनुभवहरु अझ भनौं मेरो ऊर्वर समय मैले त्यही ब्यतित गरें र म फेरि फर्केर आउँछु भन्ने मेरो मनोसङ्कल्प पनि थियो, छ । फेरि देस सम्झन्छु, अत्यास लागेर आउँछ । यहाँको भोगाईहरु त्यसैत्यसै मीठो ईर्ष्या लाग्छ । म  यहाँको सरकारी कार्यलय, हस्पिटल, सार्वजनिक ठाँऊहरु, बस र ट्रेनको यात्रा सबै ठाँऊमा केही पनि त्यस्तो सुधार गर्न...

उदयपुर, साउन १३ गते । खाँबुका विपद्मा परेका महिलाहरुलाई आत्मसम्मान सामग्री सोमबार वितरण गरिएको छ । त्रियुगा नगरपालिका १५ खाँबुका ५० जना महिलाहरुलाई वितरण गरिएको हो । आत्मसम्मान सामग्रीमा महिलाहरुले प्रयोग गर्ने सरसफाई तथा दैनिक प्रयोगका सामाग्रीहरु पर्दछन् । त्रियुगा नगरपालिका, जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति उदयपुर र युएनएफपीएले वितरण कार्यक्रमको आयोजना गरी गाउँमै पुगेर महिलाहरुलाई वितरण गरेका हुन् । जिल्ला समन्वय समिति उदयपुरका प्रमुख खड्ग परियार, उपप्रमुख गंगा राई, त्रियुगा नगरपालिकाका मेयर बलदेव चौधरी, वडाध्यक्ष निरबहादुर मगर लगायतले सामग्री हस्तान्तरण गरेका थिए । आत्मसम्मान सामग्री पाएपछि महिलाहरुले खुसी ब्यक्त गरेका थिए । उनीहरुले प्राप्त सामग्रीको सहि सदुपयोग गर्ने बताएका छन् ।  ...

साउन १२ गते ।  दुर्गम जिल्ला जुम्लाका गर्भवती र सुत्केरीलाई निःशुल्क हवाई सेवा दिने भएको छ । दुर्गम पहाडी क्षेत्रका गर्भवती र सुत्केरीलाई लक्षित गरी यस्तो सेवा प्रवाह गर्न लागेको हो । राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रम अन्तर्गत दुर्गम क्षेत्रमा ज्यान जोखिममा परेका गर्भवती तथा सुत्केरी महिलाका लागि हवाई उद्धार सम्बन्धी कार्यविधि, २०७५ मा व्यवस्था भए अनुसार जुम्लामा गत वर्षदेखि नै पूर्णरूपमा निःशुल्क हवाई उद्धार सेवा कार्यक्रम सञ्चालन भएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले जनाएको छ । लामो समयसम्म बेथा लागी बच्च जन्माउन नसक्ने भएमा तत्काल कर्णालीका पाँच जिल्लासहित ३४ जिल्लामा पूर्ण र आंशिकरूपमा निःशुल्क हवाई उद्धार सेवा सञ्चालनमा आएको छ । रक्तअल्पता भएका गर्भवती, स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाबाट उपचार हुन नसकेका सुत्केरी तथा गर्भवती महिलालाई अब सहजैरूपमा निःशुल्क हवाईसेवाबाटै उद्धार गर्न सक...

गर्मी याममा विभिन्न किराहरुको भय हुने भएकाले विषालु किराबाट बच्नको लागि सुरक्षा अपनाउनु पर्छ भने लामुखट्टे, झिँगा र साङ्ले विषालु किरा भन्दा सामान्य मानिन्छ । तराई तथा भित्रिमधेशमा बढि विषालु किरा सर्प र विच्छी खजुरोको टोकाईबाट मान्छेको मृत्यु हुने गर्दछ । यस्ता किराहरुसँग कसरी हामी सुरक्षीत हुन सक्छौँ त केहि उपायहरु यसरी अपनाउन सकिन्छ । सर्प घर वरपरको प्वालहरु नराखने । यदि सर्पले टोकेमा चुसेर विष निकाल्ने कोसिस गर्नु हुँदैन । त्यस्तो गर्दा सर्पको विषले चुस्ने मानिसलाई असर गर्न सक्छ भने बिरामीलाई पनि खासै फाइदा गर्दैन । सर्पले डसेपछि घरायसी उपचार गर्नु भन्दा पनि तुरुनत अस्पताल लैजानु पर्छ । कुन सर्प हो भनेर चिन्ने कोसिस गर्नु पर्छ । सम्भव भएसम्म सर्पलाई राम्रोसँग हेर्नु पर्छ, सर्पको जातका बारेमा थाहा हुँदा चिकित्सकलाई उपचार गर्न सजिलो हुन्छ । सर्पले डसेको बिरामीलाई हलचल गर्न...

तरकारी तथा फलफुलमा हुने विषादीका अवशेष जुन मानव स्वास्थ्यको लागि हानिकारक छ । यस्ता हानिकारक विषादीहरुलाई केहि घरेलु उपाय अपनाएर पनि कम गर्न सकिन्छ । १.  पानीको तिव्र वेग भएको धारामा तरकारी तथा फलफूललाई तीनपटक सम्म पखाल्नाले त्यसमा भएको ६० प्रतिशतसम्म विषादी पखालिएर जान्छ । २. एक चम्चा नुन एक लिटर पानीमा मिासाएर १०–१५ मिनेटसम्म तरकारी तथा फलफूललाई डुबाएर राख्नाले ७० प्रतिशतसम्म विषादी हट्दछ । ३. तरकारी तथा फलफूलको बाहिरको बोक्रा केलाएर पनि धेरै मात्रामा विषादीका अवशेष हटाउन सकिन्छ । विषदीको अवशेष बढि बाहिरी भागमै हुने गर्छ । ४.  वेमौसमी फलफुल र तरकारीमा बढी विषादी मिसाएको हुनाले एकै प्रकारका फलफूल तथा तरकारी खाईरहनु हुदैन ।...

अस्ट्रेलियाको एक शल्य चिकित्सकको टोलीले पक्षघात भएका मानिसको शरीरमा नसालाई पून जोडी हात र खुट्टाका औँलाहरू चल्नसक्ने बनाएका छन् । पून नसा जोडेपछि पक्षघात भएका बिरामीहरूले आफैँ खान सक्ने, ढोकाको ताल्चा खोल्न सक्ने, श्रृङ्गार गर्न सक्ने र कम्प्यूटरमा टाइप समेत गर्न सक्ने टोलीले बताएका हुन् । ब्रिसबेनका शल्य चिकित्सक ३६ वर्षीय पल रोबिनसनले यस नयाँ शल्यक्रिया पत्ता लगाई आफुले नसोचेको स्वतन्त्रता पाएको बताएका छन् । विरामीको शल्यक्रियापछि सामान्य मान्छे जस्तो शरिर नभएपनि बिरामीमो सुधार आई जीवन बदल्ने खालको भएको बताएका छन् ।  ...

असार १४ गते । १. कपर ः– च्याउ र केराउको दानामा पाईने कपर दिमागको लागि अतिआवश्यक वस्तु मानिन्छ  । २. आईरन ः– बदाम, दाल, हिरयो साग सब्जी पाईने आईरनले दिमागको तागत बढाउन मद्दत गर्दछ । ३. क्याल्सियम ः– अण्डा, दुध, दालमा पाईने क्याल्सियमले दिमागलाई तन्दुरुस्त राख्दछ । ४.  म्यागनेसियम ः– यो हरियो सब्जी, अन्डा, सोयबिन र दुधमा पाइन्छ । यसले दिमागलाई शक्तिशाली बनाउँछ । ५.फ्लोराइड ः– यसले दिमागको स्मरण शक्ति बढाउँछ । यो सोयबिन, पानी, चिया कफी लगायतबा वस्तमा पाइन्छ । ६. पोटासियम ः– केरा र सुन्तालामा पाईने पोटासियले दिमाग तेज बनाउँछ । ७. जिंक ः– अन्न, गेडागुडी र दालमा पाईने जिंक शरिरका लागि अतिआवश्यक वस्तु हो । ८. भिटामिन बी ः– अंकुर, गेडागुडी, हरियो सब्जी र बदाममा पाईने भिटामिन बी दिमागको लागि अति आवश्यक जिच हो । ९. भिटामिन ई ः– टमाटर, सुकेका फल, दाल, अनाज, पालकको सागबाट पा...