Thursday, April 30News That Matters

साहित्य

चौथो पत्र

चौथो पत्र

Breaking News 3, साहित्य
गोठकृष्ण ठकुरी निक्कै सताई रहेछ अचेल तिम्रो यादले । यदि तिम्रो यादहरुको यो सम्पति बेच्न कुनै बजार पाए तिम्रो बालबच्चा र तिम्रो बुढो संसारकै धनी परिवारमा गनिने थियो । बुढि पत्र लेख्दा पीडा त कम नहुँदो रहेछ मात्र सहने बानीको विकास चाहिँ हुँदो रहेछ । बुढि मलाई त के छ र हिजो पनि एक्लै थिएँ । आज पनि एक्लै छु । चिन्ता यति मात्र हो, तिमीले आफ्नो जीवन पुरा जिउन पाएनौ । मेरो मन साँघुरो भएर होला तिमीले आकाश रोज्यौ । प्रयास त गरेकै हो हामीले तिमीलाई निको बनाउन भाग्यमा आएर अड्कीनु प¥यो । तिमीले नै भनेकी थियौ । मन दरो बनाउनु, मैले मन यति दरो बनाएको छु कि अब तिमी बाहेक कसैले तोड्न सक्दैन । तिमीले भनेको होईन हिम्मत नहार्न, हारेको छैन बुढी मैले हिम्मत । हिम्मत गरेरै तिमीले छाड्दा पनि बाँचीरहेको छु र हेरिरहेको छु सबै कुरा । उस्तै छ मोतिगडा चोक अनि चोकमा तिमीले खाने चाउमिन पसल उस्तै छ चौधरी...
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११३ औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारी मोतीगडामा बाचक तथा भव्य स्मृति कार्यक्रम

लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११३ औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारी मोतीगडामा बाचक तथा भव्य स्मृति कार्यक्रम

Breaking News 1, समाचार, साहित्य
पूर्णपुष्टि, कार्तिक १४ माहाकविको लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाको ११३ औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारी उदयपुरमा अग्रज साहित्यकारहरुले बाचन तथा स्मृति सभा कार्यक्रम भव्य गरेको छ । शनिवार मोतिगडाको रामजानिकी मा.वि.मा भव्य साहित्य कार्यक्रम सहित देवकोटाको जन्मजयन्ती मनाईएको हो । लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा माहाकवि हुन् । उनि विना साहित्य अझै पनि अपुरो नै रहने भन्दै भौतिक शरिर मरेर गएपनि काम र नाम सँधै जिवित राख्न पछिल्लो पुस्ताको अग्रज सर्जकहरुले देवकोटाको जन्मजयन्तीलाई निकै महत्व दिने गरेका छन् । देशव्यापी रुपमा शनिवार साहित्य कार्यक्रमहरु गरी देवकोटाको जन्मजयन्ती मनाईरहँदा गाईघाटमा उदयपुरका अग्रज साहित्यकारहरुको उपस्थितिमा सो कार्यक्रम भव्य मनाईयो ।मोति काव्य समूहको आयोजनामा साहित्य सम्बन्धि गोष्ठी तथा समिक्षा समेत गरिएको थियो । कार्यक्रममा जिल्लाको अग्रज साहित्य सर्जकहरुले कविता, गजल, गितहरु प्रस्तुत...
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११३ औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारी मोतीगडामा बाचत तथा भव्य स्मृति कार्यक्रम

लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११३ औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारी मोतीगडामा बाचत तथा भव्य स्मृति कार्यक्रम

Breaking News 1, समाचार, साहित्य
पूर्णपुष्टि, कार्तिक १४ माहाकविको लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाको ११३ औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारी उदयपुरमा अग्रज साहित्यकारहरुले बाचन तथा स्मृति सभा कार्यक्रम भव्य गरेको छ । शनिवार मोतिगडाको रामजानिकी मा.वि.मा भव्य साहित्य कार्यक्रम सहित देवकोटाको जन्मजयन्ती मनाईएको हो । लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा माहाकवि हुन् । उनि विना साहित्य अझै पनि अपुरो नै रहने भन्दै भौतिक शरिर मरेर गएपनि काम र नाम सँधै जिवित राख्न पछिल्लो पुस्ताको अग्रज सर्जकहरुले देवकोटाको जन्मजयन्तीलाई निकै महत्व दिने गरेका छन् । देशव्यापी रुपमा शनिवार साहित्य कार्यक्रमहरु गरी देवकोटाको जन्मजयन्ती मनाईरहँदा गाईघाटमा उदयपुरका अग्रज साहित्यकारहरुको उपस्थितिमा सो कार्यक्रम भव्य मनाईयो । मोति काव्य समूहको आयोजनामा साहित्य सम्बन्धि गोष्ठी तथा समिक्षा समेत गरिएको थियो । कार्यक्रममा जिल्लाको अग्रज साहित्य सर्जकहरुले कविता, गजल, गितहरु प्रस्तु...
माइली गाथा–१ (आख्यान–आलेख)

माइली गाथा–१ (आख्यान–आलेख)

Breaking News 1, साहित्य
यतातिर माइली बेलाबेलामा माइलोसँग निहुँ खोज्दै कचकच–कचकच गर्छे । “मैलेप्रति गोटा दुइसय सत्तरी दिन बोकेर भारी बिसाएको एघार दिनमै तिमीले त्यो सबै आफ्नै नाममा नामसारी गरयौ । मलाई यो मन परेको छैन नि, सुनीराख ।” भन्दै बेला–बेलामा रोइलो मच्चाउँछे । उता माइलोपनि मुढेबलको जवाफ पछार्छ, “तेरो के बिगारें मैँले दुईकोठाउँमा तीन बनाएँ । तेरो नाममा पास गरिदिन्छु, आटँ गर्छेस ?”  पछि ठाँइलाबा जस्तै तिम्रोपनि मति बिग्रेला जस्तो छ भन्दै भुत्भुताउँछे माइली । बालकृष्ण काफ्ले किर्तिबहादुर खड्का गुरुकी चौधर्नी माइली भाउजू सम्झन्छु । घरमापनि माइली भएको हुँदा मलाई अलि सजिलो छ । घरकी माइलीआमा (माइलेमा), माइली बडिआमा (बडेमा), माइली काकी, माइली मित आमा, माइली ठुलीआमा (आमापट्टि) माइली दिदी, माइली फुपू, माइली फुपू आमै, माइलीबहिनी, माइली छोरी, माइली भतिजी, माइली भान्जी, माइली मित बहिनी, माइली मित दिदी, माइली मित छोरी...
दशैं (कविता)

दशैं (कविता)

Breaking News 1, साहित्य
-सुष्मा राई दशैंकाे इतिहास छ छुट्टै दर्शन छ बेग्लै महिमा छ आफ्नै रौनक छ । *** दशैंका थुप्रै कथा छन् अनगिन्ती व्यथा छन् भिन्ना भिन्नै कथन छन् प्रथक पृथक बिचार छन् आ-आफ्नै अनुभव र अनुभूति छन् । *** दशैं कसैलाई दशा रे कसैलाई अवसर रे कसैलाई व्यर्थको चाड रे कसैलाई जीवन जीउँने आधार रे । *** दशैं मेरो लागि थकाइ मार्ने चौतारी हो जमघट गर्ने अवसर पनि हो सम्बन्ध नवीकरणको माध्यम हो मिलन-सहिष्णुता प्रहसन गर्ने मञ्च हो सार्थक जीवन जीउँन उर्जा भर्ने थलो हो । *** (more…)...
खरिजुकाहरु

खरिजुकाहरु

Breaking News 1, बिचार, समाचार, साहित्य
खरीजुकालाई थाहा छ, कसलाई लक्कुले हानेर लडाउनु पर्ने हो, कसलाई पक्कुले पेट सुमरो बनाइदिनुपर्ने हो, कसलाई चक्कुले च्वास्सच्वास्स घोच्नु पर्ने हो । लडाई लड्ने लडाकुले टिकट पाउँदैन यहाँ, यहाँ त लक्कुले टिकट पाइराखेको छ, पक्कुले टिकट पाइराखेको छ, चक्कुले टिकट पाइराखेको छ । पुण्य कार्की खरिजुकाको स्वभावदेखि म भलिभाँती परिचित छु । मनुष्य रगतको गन्धयसले यतिछिटो थाहा पाउँछ । यसको नजिक पुगेको मान्छे यसबाट बँच्न गाह्रो गाह्रो हुन्छ । ऊबेला हामी पहाडबाट मधेश झर्दा लामो लेकाली बाटो छिचोलेर झर्नुपर्थ्यो । जीरे, टाट्ने, डोबाटे, थाम, माझखर्क, सीस्ने, भालेबास र ढुंग्रेको तेस्रो जंगलमा खरिजुकाहरु पातको भित्री सतहमा लुकीबस्ते । बाटाको दुवै किनारा बनमारा र घाँसका पातले ढाकिएको हुन्थ्यो । पातका विपरित पाटामा खरिजुका चुपचाप बसेका हुन्थे । जब बटुवा आएको गन्ध पाएपछि लुकी बसेका खरिजुकाहरु लप्लपाउँदै मान...
तेस्रो पत्र

तेस्रो पत्र

साहित्य
गोठकुष्ण ठकुरीसंञ्चारकर्मी तथा लेखक मलाई थाहा छ बुढी, तिमी गएको ठाउँबाट फर्केर आउन सम्भव छैन । तर सुनेको छु , यो दुनियामा असम्भव पनि केहि छैन । एउटा यो जिन्दगी छ, जुन तिमी विना कटाउनु छ । अर्को यो समय छ जो मबाट कटिरहेको छैन । देउता बनी सकेकी मेरी बुढी, यदि त्यो भगवान त्यहाँ छ भने मेरो एउटा सवाल सोधी देउ है । कि कुन चाहिँ त्यस्तो गल्ती गरेको थिएँ र मैले ? जुन आज सुख बाँड्ने उमेर दुःख बाडिरहेछु । बुढी, धेरै माया पाउनु पनि राम्रो हुन्न रैछ । मलाई माया गर्ने तिमीले आधी बाटो नपुग्दै छाडिदियौ । तिमीले छाडेको दिन अरु माया गर्नेहरु मेरो पीडा देख्नुपर्छ भनेर आएन । सायद उनीहरु कतै रुदै थिए । मलाई सम्झाउन आँट कसेर आएकाहरु गेटसम्म आएर आफै रुदैँ फर्किए । त्यसबाट उम्किएकाहरु साँझमा दारुको साथ लिएर आएका थिए । उनीहरुले पनि वाक्य पुरा गर्न सकेनन् । ‘यस्तै हो’ मात्र भनेर फर्किए । ‘यस्तै हो संसार, आएपछि ज...
आध्यात्मिक स्वर्ग र नेपाल

आध्यात्मिक स्वर्ग र नेपाल

Breaking News 3, समाचार, साहित्य
आम नेपालीले यहाँका सोत र सम्भावना चिन्ने र साँच्चै लगनशील र इमान्दार भएर तिनको सदुपयोगको प्रयास गर्ने हो भने हामी भोलिका दिनमा नेपालमा स्वर्ग पाउन सक्छौँ । डा.जयप्रसाद लम्साल (पिएच. डी.) आदि कवि भानुभक्तले नेपालको राजधानी सहर कान्तिपुरलाई अलकापुरी कान्तिपुरी नगरी भनेर चित्रण गरेका थिए । यसको अर्थ त्यतिबेला कान्तिपुरका नामले चिनिने नेपालको राजधानी सहर स्वर्गको राजधानी अलकापुरी जस्तै थियो भन्ने हो । अहिले पनि काठमाडौ वरिपरिका पाखा पर्वतमा हरियो वन बाँकी देखिदा त्यसबेला यो वन पक्कै पनि धेरै बाक्लो र तलसम्म फैलिएको थियो भन्न सकिन्छ । त्यस वनका फेदमा अत्यन्त मलिलो र निकै ठुलो हराभरा फाँट । बागमती, विष्णुमती, मनोहरा, धोबीखोला, हनुमन्ते, बल्खु लगायतका अन्य साना मसिना नदीमा सललल कन्चन पानी । जताततैका ढुङ्गे धारा गललल । कमल पोखरी, रानी पोखरी जस्ता मानव निर्मित पोखरी । घर र मन्दिर बराबर भएका सहर र...
पुस्तक खहरे हो भने पुस्तकालय सागर : शिक्षक रिमाल – संवाद

पुस्तक खहरे हो भने पुस्तकालय सागर : शिक्षक रिमाल – संवाद

बिचार, साहित्य
सिएम रिमाल, हेटौंडा (मकवानपुर) काे एक सफल र सक्षम शिक्षक हुनुहुन्छ । शिक्षामा  पुस्तकालय र वालसाहित्यकाे विशेष महत्व रहन्छ भन्नुहुने उहाँ असल विद्यार्थी र सफल शिक्षक तथा अभिभावककाे बारेमा पनि महत्वपूर्ण धारणा राख्नुहुन्छ । शिक्षक रिमालसंग वालसाहित्यकार सम्पादक यशु श्रेष्ठले गर्नुभएकाे संवाद प्रस्तुत छ ।  विद्यालयमा पुस्तकालयको महंत्व किन र कसरी छ ? -पुस्तक खहरे हो भने पुस्तकालय सागर हो  । कक्षालाई पात भन्न सकिएला, पुस्तकालय ज्ञानको वृक्ष हो  । माथिका दुई वाक्यबाट नै पुस्तकालयको महत्त्व स्पष्ट हुन्छ । पुस्तकालयको महत्वलाई सूक्ष्म तरिकाले केलाउने हो भने यो ज्ञानको समुद्र तथा आफूले खोजेका अनि रोजेका कुराहरुको परीक्षण गरी गन्तव्यमा पुग्ने स्थल हो  । शैक्षिक अध्ययन तथा जीवन सिकाउने माध्यम नै पुस्तकालय हो  । यहाँ आफ्नो ज्ञान र सिपको क्षेत्रलाई बढाई जीवन जिउने आधार मात्र स्थापित गर्दैन कि समा...
जयपृथ्वीबहादुरको १४५ औँ जन्मजयन्तीको अवसरमा प्रारम्भिक बालसाहित्य र जयपृथ्वीबहादुर सिंह परिचर्चा

जयपृथ्वीबहादुरको १४५ औँ जन्मजयन्तीको अवसरमा प्रारम्भिक बालसाहित्य र जयपृथ्वीबहादुर सिंह परिचर्चा

समाचार, साहित्य
पूर्णपुष्टि, भदौ ८ जयपृथ्वीबहादुर सिंहलाई हामी राष्ट्रिय शिक्षाका जनक, शिक्षा क्षेत्रका अग्रणी व्यक्तित्व, शिक्षासेवी, बालसाहित्यका सूत्रधार, एक मानवतावादी व्यक्तिको रूपमा चिन्दछौँ । उनको योगदान नेपाली समाजका लागि अतुलनीय छ । बेलायतीहरू भन्दथे, ‘जयपृथ्वीबहादुर दोस्रा बुद्ध हुन् ।’ आफ्ना राजकाज छाडेर, सारा सम्पत्ती जनताका नाममा गरिदिई सम्पूर्ण जीवन नै मानवता र शिक्षाका लागि समर्पण गर्ने एक महान् मानव हुन् जयपृथ्वीबहादुर । बालबालिकाहरुलाई कसरी असल शिक्षा दिन सकिन्छ ? कसरी पाठशालाहरुको स्थापना गर्न सकिन्छ ? पाठशालाका लागि आवश्यक पुस्तकहरु कसरी लेख्न र प्रकाशनसमेत गर्न सकिन्छ भनेर सोच्ने मात्र होइन, कार्यान्वयन नै गर्ने एक दूरदर्शी शिक्षासेवी तथा बालपुस्तकहरुका सर्जक बझाङी राजा जयपृथ्वीबहादुरको १४५ औँ जन्मजयन्ती प्रारम्भिक बालसाहित्य र जयपृथ्वीबहादुर सिंह” परिचर्चा गरी मनाइएको छ । नेपाल ...