साहित्य

           गजल दिनरातको जिम्मेवारी बाँकी छ छ मसँग थोरै इमान्दारी बाँकी छ जसरी नि उकास्नु छ, यसपाली बन्दकी राखेको घरबारी बाँकी छ आइयो दुःख गरियो यो मुलुकमा हिड्ने बेलाको विदावारी बाँकी छ नानी, बाआमा सबैलाई किनियो अब श्रीमतिलाई सारी बाँकी छ ओहो तिर्नुपर्ने सुची त हेर्नै विर्सेको कति सहकारी, व्यापारी बाँकी छ हतार छ मलाइ अहिले जान्छु है गर्नु पर्ने थुप्रै तयारी बाँकी छ                  गोठकृष्ण ठकुरी                 मोतिगडा, उदयपुर...

पूर्णपुष्टि, असार ११ भोजपुरकी कविता राई राष्ट्रिय कविता महोत्सवमा प्रथम बनेकीछिन् । बुधबार भर्चुअल माध्यमबाट भएको कविता महोत्सवमा छनोट भएका ४० कविलाई पछि पार्दै कविता प्रथम भएकी हुन् । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको ६४ औं वार्षिकोत्सवको उपलक्ष्यमा आयोजित ‘राष्ट्रिय कविता महोत्सव–२०७८’मा भोजपुरकी कविता राई प्रथम भएकी हुन । कोरोना महामारीका कारण प्रज्ञा प्रतिष्ठानले भर्चुअल माध्यमबाट कविता महोत्सव गरेको थियो । प्रतियोगितामा प्रथम हुनेलाई ५० हजार, द्वितीयलाई ४० हजार र तृतीयलाई ३०(३० हजार र सम्मानपत्रले पुरस्कृत गरिने आयोजकले जनाएको छ । प्रतियोगितामा राईको ‘देशको नक्सा’ बोलको कविता प्रथम हुन सफल भएको हो । त्यसैगरी अमृता स्मृति द्वितीय, सविता बराल, निरञ्जनाकुमारी चन्द र प्रकाश सिलवाल तृतीय भएका छन् । प्रज्ञा प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव प्रा. जगत्प्रसाद उपाध्ययका अनुसार द्वितीय स्मृति ...

मुकुन्द कृष्ण थापा           खोटाङ रगत पसिनाले सिंचीत माटोमा अङ्कुरित बिज हुर्काउँदै, पल्लवित लोकतन्त्रको वृक्षमा गणतन्त्रको रङ्गीचङ्गी फूल फुलाएर वीरताको अमर गाथा कोरेकाहरु, परिबर्तनको प्रतिफलबाट बन्चित भएर बाँचिरहेछन् , गुमनाम जिन्दगी १ जीवनोपयोगी शिक्षाबाट ठगिएर व्यापारिकरणको नङ्ग्राले चिथोरिएर ठालुहरुको होच्याइबाट थलिएर थिलथिलो भएका पाठशालाहरुले जन्माइरहेछन् , बेरोजगार बहादुर र कान्छाहरु । पुर्णीमालाई लखेटेर औँसीले साम्राज्य गरिरहेको आधा आकाशमा झलमलाई रहेछन् , पितृसत्तात्मक सोचका ताराहरु । असमानताको कालोपत्रे बिछ्याउँदै एउटै पाङ्ग्राले रथ हाँकिरहेछन् , एक्काइसौँ शताब्दीका अर्जुनहरु । पहिचान लुकाउनेहरुको विवशता देखेर, सिर निहुराउँदै मानवता झोक्राइरहेछ । आफैँले सजाएका मन्दिर महलहरु हेर्दै, छुवाछूतले फाटेका मन सिलाउने मेसिन आविष्कार नहुनुका कारणहरु, खोजिरहेछन...

 पूर्णपुष्टि बैशाख १३ अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली समाज (इन्स) द्वारा आयोजित विश्व नेपाली साहित्य सम्मेनल भव्यरुपमा सम्पन्न भएको छ । गत शुक्रवार वैशाख १० गते सुरु भएको सम्मेलन ११ र १२ गते गरि तीन दिनसम्म संचालन भएको हो । भर्चुअलरुपमा आयोजना गरिएको सम्मेलनलाई व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउन उद्घाटन सत्र, कविका कुरा, कविता विशेष सत्र, लोकसाहित्य विशेष सत्र, गजल विशेष सत्र, महिला विशेष सत्र, मातृभाषा विशेष सत्र, डायस्पोरा विशेष सत्र, आख्यान विशेष सत्र, नेपाली साहित्यको अनुसन्धान विशेष सत्र र  छलफल तथा समापन सत्रगरि ११ ओटा सत्रमा विभाजन गरिएको थियो । पोखरा विश्व विद्धालयका उपकुलपति प्रा.डा प्रेमनारायण अर्यालको प्रमूख आथित्यतामा उद्घाटन सत्र सुरु गरिएको थियो । कार्यक्रममा बिषेश गरी साहित्य सम्बन्धि गतिविधिलाई ध्यानमा गरिएको थियो । साहित्यको बिभिन्न विद्या अन्तर्गत कविका कुरा, कविता विशेष,...

 पूर्णपुष्टि, बैशाख ८ नेपाली साहित्यलाई विश्वभर जोड्दै नेपाली साहित्यको गरिमालाई उच्च पार्न बृहत रुपमा विश्व नेपाली साहित्य सम्मेलन गरिने भएको छ । जहिल्यै पनि नेपालको लागि जाहाँ पनि नेपालीको लागि भन्ने नाराका साथ अन्तराष्ट्रिय नेपाली समाज (इन्स) को आयोजनामा यहि बैशाख १०, ११ र १२ गते साहित्य सम्बन्धि बिभिन्न गतिविधिका साथ सम्मेलनको आयोजना गरिने भएको हो । नेपालबाट कामको शिलशिलामा बिदेशको बिभिन्न देशमा रहेका नेपाली सर्जकहरुलाई प्रोत्साहन गर्ने र विश्वको कुना कुना सम्म नै नेपाली भाषा साहित्यलाई परिचित गराउने भन्दै पहिलो विश्व नेपाली साहित्य सम्मेलन गर्न लागिएको अन्तराष्ट्रिय नेपाली समाजका अध्यक्ष अर्जुन घिमिरेले जानकारी दिनुभयो । बुधबार सम्मेलनबारे भर्चुअल जुम मिटिङबाट पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै विश्वको बिभिन्न मुलकमा रहेर नेपाली साहित्यलाई बचाउन कलम चलाइरहेका सम्पूर्ण सर्जकहरुलाई सामाज...

बैशाख ६ । लेखक/साहित्यकारलाई परिचयपत्र दिने नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले कार्यविधि तयार गरेको छ । ‘लेखक/साहित्यकार परिचयपत्र वितरणसम्बन्धी (पहिलो संशोधन) कार्यविधि–२०७७’ संशोधनको पहिलो मस्यौदाको प्रतिवेदन प्रतिष्ठानका कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेतीसमक्ष बुझाइएको छ । संशोधनसहित कार्यविधि तयार पार्न प्राज्ञ परिषद् सदस्य प्राडा. योगेन्द्रप्रसाद यादव संयोजकत्वको कार्यदलले प्रतिवेदन बुझाएको जनाएको छ । कुलपति  उप्रेतीले देशका वाङ्मय साधकलाई परिचयपत्र दिने पहिलेदेखिकै योजनालाई कार्यान्वयन गर्न यही महीनाभित्र राष्ट्रपतिबाट परिचयपत्र वितरण सुरुआत गरिने जनाएको छ । प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव प्रा. जगतप्रसाद उपाध्यायले ‘लेखक÷साहित्यकार परिचयपत्र’ नामकरण गरिएको परिचयपत्रमा लेखक÷साहित्यकारको नाम÷उपनाम, नागरिकता नम्बर, जिल्ला, जन्ममिति, विषय क्षेत्र र विधा खुलाइने छ । परिचयपत्र पाउन सम्बन्धित ले...

पूर्णपुष्टि, चैत ९ ‘आदिवासी जनजाति साहित्यकार लेखक महासङ्घ’ को अध्यक्षमा लेखक राजन मुकारुङ चयन हुनु भएको छ । ललितपुरमा सम्पन्न महासंघको प्रथम राष्ट्रिय भेलाले वरिष्ठ उपाध्यक्षमा टंक सेलिङ, उपाध्यक्षमा रजनी मिला, जगबहादुर बुढा, डा. विष्णुकुमार सिञ्जाली, वेचन उराँव, डा. कृष्णराज सर्वहारी, डा. सोमबहादुर धिमाल, गौरी तमू र उत्तमकुमार सुनुवारलाई निर्विरोध चयन गरेको छ । त्यस्तै, महासचिवमा बुद्ध योञ्जन लामा, सचिवमा लक्ष्मी रुम्बा, अन्वेश थुलुङ, प्रेमिला राई, बच्चु हिमांशु, जीवनप्रवेश रोकामगर, कुन्साङ र मेनुका छन्त्याल चयन भए भने कोषाध्यक्षमा उर्मिला गम्बा थारू र सह–कोषाध्यक्षमा जितेन पन्धाक चुनिएका छन् । महासंघको प्राज्ञिक परिषदमा कैलाश राई, मुनाराज शेर्मा, विष्णुकुमार सिञ्जाली, सञ्चु ब्लोन, गुरुङ सुशान्त, लालबहादुर भुजेल, डा. सोमबहादुर धिमाल, डा. लाल रापचा, डा. कृष्णराज सर्वहारी र डा....

यशु श्रेष्ठ नयाँनयाँ सिर्जनाले नै संसारलाई सकारात्मक र नवीन अनि सजिलो ढङ्गबाट अघि बढ्न सहयोग गरिरहेको हुन्छ । नवीन सिर्जनाका लागि झुकाव, चाख, लगाव, साधना र निरन्तरता आवश्यक पर्छ । यसका साथै विभिन्न छलफल, संवाद, तर्क, अध्ययन, अनुसन्धानले यो माझिँदै जान्छ र एउटा गन्तव्यमा पुग्न सक्दछ । त्यो गन्तव्यमा पुर्याउने एउटा बाटो हुन सक्दछ ‘सिर्जनशील क्लब’ । क्लब भएपछि यहाँ विभिन्न मस्तिष्क र विचारले बास गर्छन् । विचारका आदानप्रदान अनि सहयोगले हौसला, उत्साह प्रदान गर्छ, जसले काम गर्ने हातहरुलाई निकै धेरै फुर्ती ल्याइदिन्छ । एकअर्कामा गरिने मदत र दिने हौसलाले सबैलाई अगाडि बढ्न प्ररित गर्छ । सामुहिकताको विकास हुन्छ । नेतृत्व, तर्क गर्ने शक्तिको विकास, अधिकार र जिम्मेवारीप्रति वफदार हुन सिकाउँदछ । एकअर्काका दुःखसुख, संस्कार अनि संस्कृतिकोसमेत आदानप्रदान हुन्छ । एउटा फरक अभिभावकत्व प्राप्त हुन्छ । सामु...

तुलसा भट्टराई, उदयपुर राम्रो काम ट्राफिक दाई ! सचेतना जगाउनु है ! अनावश्यक बज्ने ध्वनी सबैतिर हटाउनु है ! लाग शिक्षक पत्रकार सहयोगी बिगुल फुक्न साथमा साथ काधमा हात सबैले लगाउनु है ! उच्छृङ्खल, मदिरा खाई साधन चलाउनेलाई कडा गरी ट्राफिक दाई ! दुर्घटना भगाउनु है ! शिक्षित, सभ्य र बाध्यतामा परेकाहरूलाई नै जथाभावी नरोकी सहयोगी हात बढाउनु है ! सपथ नै दायित्व हो हर्दम् जनताकै सुरक्षामा खटी कार्य गर्दा पुरस्कार, धन्यवाद पाउनु है ! एक थुकी सुकी हजुर सयले थुकी नदी भन्छन् ट्राफिक नियम मान्नलाई सबैले सघाउनु है !  ...

पूर्णपुष्टि, माघ २९ । नेपाल बालसाहित्य समाजको नवगठित कार्यसमितिलाई कार्यभार हस्तान्तरण गरिएकाे छ । कार्यसमितिको कार्यकाल दुई वर्षको रहने छ । वि.सं. २०७५ सालमा गठित कार्यसमितिको कार्यकाल सकिए पछि २०७७ माघ ३ गते निर्वाचित नवकार्यसमितिलाई पुरानो कार्यसमितिले कार्यभार हस्तान्तरण गरेको हो । निवर्तमान अध्यक्ष डा. शैलेन्दुप्रकाश नेपालले आफ्नो नेतृत्वको कार्यकालमा भएका महत्वपूर्ण कामहरुको जानकारी गराउँदै शुभेच्छा र शुभकामनासहित नवगठित कार्यसमितिका अध्यक्ष प्रा.डा. ध्रुवकुमार घिमिरेलाई कार्यभार हस्तान्तरण गर्नुभयो । संस्थाको प्रगति विवरण प्रस्तुत पछि वर्तमान महासचिव श्री यशु श्रेष्ठलाई संस्थाको माइन्युट हस्तान्तर गर्नुभयो । नेपाल बाल साहित्य समाज २०४४ सालमा स्थापित नेपालकै जेठो बालसाहित्यिक संस्था हो । संस्थाले बालसाहित्यको विकास र बालसाहित्यमार्फत पठनसिप, पठन संस्कार र संस्कृतिको विकासका लाग...